Hoe worden op maat gemaakte gezichtsimplantaten ontworpen? Het proces begint met een nauwkeurige scan van de schedel. Op basis daarvan wordt een driedimensionaal model gemaakt waarmee de vorm en afmetingen van het implantaat kunnen worden bepaald. In wetenschappelijke publicaties is deze werkwijze beschreven voor implantaten van onder meer de kin, kaak en jukbeenderen. [1] [2]
Wie begrijpt hoe een implantaat op maat tot stand komt, kan gerichter meedenken over het behandelplan. Zo kun je de voorgestelde veranderingen bekijken, je wensen bespreken en beter begrijpen hoe het implantaat op jouw anatomie aansluit.
De belangrijkste punten
- Het ontwerp begint doorgaans met een CT- of CBCT-scan, waaruit een driedimensionaal model van het aangezichtsskelet wordt opgebouwd.
- Projectie, breedte, hoogte en contour kunnen per patiënt worden aangepast, ook wanneer de linker- en rechterhelft van het gezicht verschillen.
- Zowel PEEK als titanium kan worden gebruikt om gezichtsimplantaten op maat te vervaardigen.
- De chirurg beoordeelt vóór de definitieve goedkeuring de vorm, pasvorm, operatieve toegang en bevestiging van het implantaat.
Stap 1: Van CT-scan naar een driedimensionaal schedelmodel

Het traject begint met gedetailleerde beeldvorming. Een CT- of CBCT-scan brengt de botstructuren van het gezicht in kaart. De beelden worden vervolgens omgezet in een digitaal 3D-model waarmee het implantaat kan worden ontworpen.
Hoe werken CT- en CBCT-scans?
Bij de voorbereiding wordt meestal een CT-scan of een cone beam-CT (CBCT) gemaakt. Beide technieken leveren gedetailleerde beelden van het aangezichtsskelet op die geschikt zijn om een driedimensionaal model te reconstrueren. In gepubliceerde behandeltrajecten zijn beide methoden toegepast. [1] [3]
Met dit model kan de ontwerper de kin, kaakhoeken, jukbeenderen en andere botstructuren nauwkeurig bestuderen. Ook verschillen tussen de linker- en rechterhelft van het gezicht worden zichtbaar.
De scan laat bovendien zien hoe het botoppervlak eruitziet waarop het implantaat moet aansluiten. Dat is extra belangrijk wanneer eerdere operaties of een afwijkende botstructuur de anatomie hebben veranderd. [1] [2]
Een scan vertelt niet het hele verhaal
De vorm van de schedel bepaalt niet in zijn eentje hoe een gezicht eruitziet. Ook huid, vetweefsel en spieren beïnvloeden de zichtbare contouren.
In een gepubliceerd onderzoek naar computerondersteunde planning werden simulaties van de weke delen gebruikt om het uiterlijk na plaatsing van een implantaat in te schatten. Omdat dit onderzoek slechts één patiënt betrof, kan daaruit niet worden afgeleid hoe nauwkeurig zulke voorspellingen voor andere patiënten zijn. [4]
Daarom blijven ook klinische foto’s, lichamelijk onderzoek en de wensen van de patiënt van belang. Een verandering aan de botcontour moet altijd worden beoordeeld in samenhang met de weefsels die eroverheen liggen. [4] [5]
Stap 2: De gezichtsverhoudingen en bestaande anatomie beoordelen
Bepalen wat er moet veranderen
Voordat het implantaat wordt ontworpen, moet duidelijk zijn welk resultaat wordt nagestreefd. De ene patiënt wil een verder naar voren uitstekende kin, terwijl een ander juist meer breedte bij de kaakhoeken wenst. Bij een onderontwikkeld middengezicht kan vergroting van meerdere delen van de jukbeenregio nodig zijn.
In de medische literatuur worden gezichtsimplantaten op maat beschreven voor uiteenlopende anatomische situaties. [1] [2] [5] [6]
Aan de hand van het 3D-model kan de ontwerper de gewenste projectie, breedte, verticale hoogte en contour bepalen. Die afmetingen moeten in samenhang worden bekeken: extra volume op één plek kan de uitstraling van aangrenzende delen van het gezicht veranderen.
De linker- en rechterkant afzonderlijk ontwerpen

Bij gezichtsasymmetrie zijn de botstructuren links en rechts niet altijd gelijk. Dat kan betekenen dat beide zijden een implantaat met andere afmetingen nodig hebben. Met digitale planning kunnen ze afzonderlijk worden beoordeeld.
Een veelgebruikte techniek is het spiegelen van de minder aangedane zijde. De botvorm van de relatief gezonde kant dient dan als uitgangspunt voor het ontwerp aan de andere kant. Kerkfeld en collega’s beschreven deze werkwijze bij patiënten met aangeboren of verworven afwijkingen van de schedel en het gezicht, waarbij CBCT-beelden werden gebruikt om patiëntspecifieke PEEK-implantaten te ontwerpen. [3]
Zo’n spiegeling kan helpen om asymmetrie te verminderen, maar is geen blauwdruk die zonder meer kan worden overgenomen. De uiteindelijke vorm hangt af van de individuele anatomie en het gewenste resultaat.
Stap 3: Het implantaat in 3D ontwerpen
De gewenste contour vormgeven
Zodra de anatomie en behandeldoelen zijn vastgesteld, begint het eigenlijke ontwerp. De binnenzijde van het implantaat wordt zo gevormd dat deze op het onderliggende bot aansluit. De buitenzijde bepaalt welke vergroting of verandering van de gezichtscontour wordt nagestreefd. In gepubliceerde behandeltrajecten wordt beschreven hoe de vorm digitaal kan worden aangepast. [2] [4] [5]
De dikte hoeft niet overal gelijk te zijn. Een kaakimplantaat kan bijvoorbeeld bij de kaakhoek voor een duidelijke verbreding zorgen, terwijl langs de kaakrand slechts een subtiele verandering wordt aangebracht.
FacialNexus kan patiënten in contact brengen met een onafhankelijke implantaatontwerper om hun wensen voor de gezichtscontour te bespreken. De behandelend chirurg beoordeelt vervolgens het voorgestelde ontwerp.
Waarom vloeiende overgangen belangrijk zijn
De randen van een implantaat verdienen bijzondere aandacht. Een abrupte overgang kan namelijk zichtbaar of voelbaar worden onder de huid.
In een klinische patiëntenserie uit 2026 met op maat gemaakte PEEK-implantaten voor het middengezicht werden de buitenranden geleidelijk teruggebracht tot ongeveer 0,5 à 1,0 millimeter. Daarmee wilden de ontwerpers voelbare randen en zichtbare hoogteverschillen beperken. [5]
Het doel is een zo geleidelijk mogelijke overgang tussen het vergrote gebied en het bestaande bot. Toch blijft ook de dikte en kwaliteit van het omliggende weefsel bepalend: zelfs zorgvuldig afgewerkte implantaatranden zijn niet gegarandeerd onzichtbaar of onvoelbaar.
Stap 4: Het ontwerp beoordelen en bijstellen
Het eerste ontwerp is niet altijd het definitieve ontwerp
Een digitaal implantaat kan vóór de productie nog worden aangepast. Misschien heeft de patiënt een andere contour voor ogen, of ziet de chirurg problemen met de operatieve toegang, de bevestiging of nabijgelegen anatomische structuren.
In wetenschappelijke publicaties wordt beschreven hoe chirurgen en ontwerpers in deze fase samenwerken. Lee en collega’s rapporteerden bijvoorbeeld virtuele ontwerpsessies tussen chirurgen en klinisch ingenieurs, waarbij ook werd gekeken naar het inbrengen van het implantaat en mogelijke anatomische obstakels. [1]
Een patiëntenserie uit 2026 over implantaten voor het middengezicht beschrijft daarnaast hoe patiënten het ontwerp konden beoordelen, proefmodellen werden bekeken en de chirurg vóór productie definitief akkoord gaf. [5]
Bij een traject via FacialNexus kan de organisatie het overleg tussen patiënt, onafhankelijke ontwerper en chirurg coördineren. De chirurg blijft verantwoordelijk voor de medische beoordeling en voor de vraag of het implantaat veilig kan worden geplaatst.
Stap 5: Materiaalkeuze en productie
PEEK of titanium?
Ook het materiaal is onderdeel van het behandelplan. PEEK is een medisch toepasbare kunststof die nauwkeurig in patiëntspecifieke vormen kan worden vervaardigd. Het materiaal is grotendeels röntgendoorlatend en wordt toegepast bij reconstructies van schedel en gezicht en bij vergroting van gezichtscontouren. [1] [2]
Titanium is een ander beproefd materiaal voor implantaten op maat. Het is stijver dan PEEK en kan worden geproduceerd met vooraf ontworpen bevestigingspunten. Mommaerts beschreef bijvoorbeeld kaaklijnimplantaten van titanium die met selectief lasersmelten werden vervaardigd. [6]
Beide materialen kennen klinische toepassingen. Welke optie geschikt is, hangt onder meer af van de plaats van het implantaat, de gewenste vorm en de eisen die de operatie stelt.
Van digitaal ontwerp naar fysiek implantaat
Nadat de chirurg het ontwerp heeft goedgekeurd, kan de productie beginnen. PEEK-implantaten van medische kwaliteit kunnen met computergestuurde freesmachines worden vervaardigd. Daarnaast bestaat gespecialiseerde 3D-printtechniek die werkt bij de hoge temperaturen die voor PEEK nodig zijn. Een klinische implementatiestudie uit 2026 beschrijft deze productiemethode. [1] [7]
Voor titanium kan onder meer metaalprinttechniek worden gebruikt, zoals selectief lasersmelten. [6]
Tijdens de productie moeten de goedgekeurde afmetingen en de beoogde aansluiting op het bot nauwkeurig worden aangehouden. In gepubliceerde werkwijzen worden kwaliteitscontroles beschreven, waaronder maatcontrole, inspectie van het oppervlak en vergelijking met fysieke anatomische modellen. Voor plaatsing wordt het implantaat volgens de geldende voorschriften gesteriliseerd. [5] [7]
De precieze werkwijze verschilt per fabrikant en moet voldoen aan de toepasselijke eisen voor medische hulpmiddelen.
Stap 6: Het implantaat plaatsen en bevestigen
Nauwkeurige positionering tijdens de operatie
Tijdens de operatie maakt de chirurg het beoogde botoppervlak bereikbaar en plaatst het implantaat op de geplande positie. De toegang verschilt per gezichtsgebied en per implantaatontwerp. Voordat het implantaat wordt vastgezet, controleert de chirurg de ligging en de pasvorm. [1] [2]
Gezichtsimplantaten worden vaak met schroeven bevestigd. De plaats van die schroeven kan al tijdens het digitale ontwerp worden gepland, zodat belangrijke anatomische structuren worden ontzien en het implantaat stevig aan het bot kan worden vastgezet. [1] [5] [6]
Grotere implantaten kunnen soms uit meerdere delen bestaan. Mommaerts beschreef in elkaar grijpende verbindingen bij titanium kaaklijnimplantaten; Lee en collega’s rapporteerden vergelijkbare onderdelen bij PEEK-reconstructies. [1] [6]
Een nauwkeurige plaatsing is essentieel. Als het implantaat anders komt te liggen dan gepland, kan de uiteindelijke gezichtscontour afwijken van het goedgekeurde ontwerp.
Ontwerp en operatie moeten op elkaar aansluiten
Digitale planning bepaalt de beoogde vorm en positie, maar tijdens de operatie moet die planning ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
Een implantaat op maat sluit complicaties niet uit. In klinische studies worden onder meer infecties, veranderingen in het gevoel, blootligging van het implantaat en resterende asymmetrie beschreven. [1] [6]
Daarom moet het ontwerp niet alleen esthetisch kloppen, maar ook passen bij de gekozen operatietechniek, de bevestigingsmogelijkheden en de beschikbare bedekking door weke delen.
Conclusie
Het ontwikkelen van een gezichtsimplantaat op maat is een traject van beeldvorming, anatomische analyse, digitaal ontwerp, beoordeling door de chirurg en nauwkeurige productie. Pas daarna volgt de chirurgische plaatsing.
Deze aanpak maakt het mogelijk om projectie, breedte, hoogte en contour af te stemmen op de anatomie van de individuele patiënt. Daarbij moet rekening worden gehouden met asymmetrie, implantaatranden, bevestiging en de operatieve toegang.
FacialNexus kan het contact met een onafhankelijke implantaatontwerper en een gekwalificeerde chirurg coördineren om de mogelijkheden van een persoonlijk behandelplan te verkennen. De medische beslissingen en de operatie blijven de verantwoordelijkheid van de behandelend chirurg.
Veelgestelde vragen
Kunnen gezichtsimplantaten op maat worden ontworpen op basis van een CT-scan?
Ja. Met CT- of CBCT-beelden kan een driedimensionaal model van het aangezichtsskelet worden opgebouwd dat als basis dient voor een patiëntspecifiek implantaat. Ook lichamelijk onderzoek en de esthetische wensen van de patiënt spelen een rol bij het ontwerp. [1] [3] [5]
Kunnen de linker- en rechterkant van het gezicht een verschillend implantaat krijgen?
Ja. Beide zijden kunnen afzonderlijk worden ontworpen op basis van hun eigen anatomie. Digitale spiegeltechnieken worden onder meer gebruikt om gezichtsasymmetrie te corrigeren bij patiënten met afwijkingen van schedel en gezicht. [3] [6]
Kan ik het ontwerp vóór de operatie bekijken?
In gepubliceerde behandeltrajecten worden implantaatontwerpen vóór de productie beoordeeld en zo nodig aangepast. Soms kunnen patiënten ook de voorgestelde contouren of een fysiek proefmodel bekijken. Hoe dit precies verloopt, hangt af van de chirurg en de fabrikant. [1] [5] [6]
Garandeert een implantaat op maat een natuurlijk resultaat?
Nee. Een individueel ontwerp maakt het mogelijk om de vorm af te stemmen op de anatomie, maar het uiteindelijke uiterlijk wordt ook beïnvloed door de weke delen, de plaatsing tijdens de operatie en het genezingsproces. [1] [4] [5]
Wetenschappelijke bronnen
- Lee NJ, Honeybone G, Anabtawi M, Thomas M, Salvi SM. Over a Decade of Maxillofacial PEEK Patient-Specific Innovation: A Retrospective Review of the Evolution from In-House Craft to Virtual Design and Remote Manufacturing. Craniomaxillofac Trauma Reconstr. 2026;19(1):8. doi:10.3390/cmtr19010008.
- Alasseri N, Alasraj A. Patient-specific implants for maxillofacial defects: challenges and solutions. Maxillofac Plast Reconstr Surg. 2020;42(1):15. doi:10.1186/s40902-020-00262-7.
- Kerkfeld V, Schorn L, Depprich R, Lommen J, Wilkat M, Kübler N, et al. Simultaneous PSI-Based Orthognathic and PEEK Bone Augmentation Surgery Leads to Improved Symmetric Facial Appearance in Craniofacial Malformations. J Pers Med. 2022;12(10):1653. doi:10.3390/jpm12101653.
- Guevara-Rojas G, Figl M, Schicho K, Seemann R, Traxler H, Vacariu A, et al. Patient-specific polyetheretherketone facial implants in a computer-aided planning workflow. J Oral Maxillofac Surg. 2014;72(9):1801-1812. doi:10.1016/j.joms.2014.02.013.
- Wang X, Wu S, Wang M, Wu T, Zheng X, Li F, et al. Integrated polyetheretherketone patient-specific implants for multi-subunit midface concavity: a retrospective case series. Front Surg. 2026;13:1868881. doi:10.3389/fsurg.2026.1868881.
- Mommaerts MY. Guidelines for patient-specific jawline definition with titanium implants in esthetic, deformity, and malformation surgery. Ann Maxillofac Surg. 2016;6(2):287-291. doi:10.4103/2231-0746.200325.
- Sharma N, Zubizarreta Oteiza J, Seiler D, Abazi S, Seifert LB, Roethlisberger M, et al. Clinical implementation of an EU MDR-compliant point-of-care manufacturing framework for patient-specific 3D-printed PEEK implants in craniomaxillofacial reconstruction. 3D Print Med. 2026;12(1):13. doi:10.1186/s41205-026-00325-x.
References
- Lee NJ, Honeybone G, Anabtawi M, Thomas M, Salvi SM. Over a Decade of Maxillofacial PEEK Patient-Specific Innovation: A Retrospective Review of the Evolution from In-House Craft to Virtual Design and Remote Manufacturing. Craniomaxillofac Trauma Reconstr. 2026;19(1):8. doi:10.3390/cmtr19010008.[↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Alasseri N, Alasraj A. Patient-specific implants for maxillofacial defects: challenges and solutions. Maxillofac Plast Reconstr Surg. 2020;42(1):15. doi:10.1186/s40902-020-00262-7.[↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Kerkfeld V, Schorn L, Depprich R, Lommen J, Wilkat M, Kübler N, et al. Simultaneous PSI-Based Orthognathic and PEEK Bone Augmentation Surgery Leads to Improved Symmetric Facial Appearance in Craniofacial Malformations. J Pers Med. 2022;12(10):1653. doi:10.3390/jpm12101653.[↩][↩][↩][↩]
- Guevara-Rojas G, Figl M, Schicho K, Seemann R, Traxler H, Vacariu A, et al. Patient-specific polyetheretherketone facial implants in a computer-aided planning workflow. J Oral Maxillofac Surg. 2014;72(9):1801-1812. doi:10.1016/j.joms.2014.02.013.[↩][↩][↩][↩]
- Wang X, Wu S, Wang M, Wu T, Zheng X, Li F, et al. Integrated polyetheretherketone patient-specific implants for multi-subunit midface concavity: a retrospective case series. Front Surg. 2026;13:1868881. doi:10.3389/fsurg.2026.1868881.[↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Mommaerts MY. Guidelines for patient-specific jawline definition with titanium implants in esthetic, deformity, and malformation surgery. Ann Maxillofac Surg. 2016;6(2):287-291. doi:10.4103/2231-0746.200325.[↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Sharma N, Zubizarreta Oteiza J, Seiler D, Abazi S, Seifert LB, Roethlisberger M, et al. Clinical implementation of an EU MDR-compliant point-of-care manufacturing framework for patient-specific 3D-printed PEEK implants in craniomaxillofacial reconstruction. 3D Print Med. 2026;12(1):13. doi:10.1186/s41205-026-00325-x.[↩][↩]