Veel mensen die zich verdiepen in custom PEEK-gezichtsimplantaten willen een bepaalde vorm of asymmetrie van het gezicht corrigeren. Het kan bijvoorbeeld gaan om weinig uitgesproken kaakhoeken, onvoldoende projectie van de kin, gezichtsasymmetrie, weinig projectie van het middengezicht of ontevredenheid over een eerder geplaatst implantaat.
In wetenschappelijke publicaties worden custom PEEK-implantaten beschreven voor verschillende van deze toepassingen. Dat iemand een afwijking of contourprobleem heeft, betekent echter niet automatisch dat een operatie of een PEEK-implantaat de juiste behandeling is. [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7]
De belangrijkste vraag is daarom niet alleen óf er een contourverschil bestaat, maar vooral of dit op een verantwoorde manier met een custom implantaat kan worden gecorrigeerd. Daarbij moeten onder meer de botstructuur, het omliggende zachte weefsel, eerdere operaties, het gewenste resultaat en mogelijke alternatieve behandelingen worden beoordeeld. [1] [2] [8]
Belangrijkste punten
- Custom PEEK-gezichtsimplantaten kunnen met behulp van 3D-beeldvorming worden ontworpen op basis van de individuele anatomie en het gewenste contour.
- In de medische literatuur zijn custom implantaten onder meer beschreven voor afwijkingen van de onderkaak, een kleine of terugliggende kin, gezichtsasymmetrie, bepaalde aangeboren of verworven afwijkingen en sommige contourproblemen van jukbeenderen en middengezicht.
- Een eerder geplaatst gezichtsimplantaat sluit een custom PEEK-implantaat niet uit. Bij revisie kunnen onder meer vorm, symmetrie, positie en aansluiting op het bot een rol spelen.
- PEEK heeft verschillende gunstige eigenschappen als implantaatmateriaal, maar op basis van het huidige onderzoek kan niet worden gesteld dat PEEK in alle situaties beter is dan andere materialen.
Wat betekent het eigenlijk om geschikt te zijn voor een custom PEEK-implantaat?
Een duidelijk structureel probleem is het uitgangspunt
Custom implantaten zijn vooral interessant wanneer er sprake is van een driedimensionaal contour- of structuurprobleem dat op basis van de individuele anatomie kan worden gepland.
In gepubliceerde toepassingen van PEEK wordt onder meer gebruikgemaakt van CT-beelden, virtueel implantaatontwerp, computergestuurde productie en soms computerondersteunde plaatsing tijdens de operatie. Zo kan een implantaat specifiek voor de gezichtsstructuur van één patiënt worden ontworpen. [1] [2] [8]
Bij een custom ontwerp kan de vorm van het implantaat vóór de operatie worden afgestemd op het bestaande bot en op het contour dat men wil bereiken. Sommige planningsmethoden houden daarnaast rekening met de verwachte reactie van het zachte weefsel. [2] [8]
PEEK is een materiaalkeuze, geen diagnose
Voor reconstructie en vergroting van delen van het gezicht worden verschillende implantaatmaterialen gebruikt. Een overzichtsstudie uit 2024 beschrijft meerdere voordelen van PEEK, waaronder de mechanische eigenschappen en de goede compatibiliteit met CT- en MRI-onderzoek. Dat betekent echter niet dat één materiaal automatisch voor iedere patiënt de beste keuze is. [1]
Een systematische review en meta-analyse uit 2026 vergeleek custom implantaten van PEEK en titanium. Daarbij werd geen duidelijke superioriteit van één van beide materialen gevonden wat betreft onder andere complicaties, infecties, verwijdering van implantaten, genezingstijd, implantaatlocatie en patiënttevredenheid. [9]
Zwakke kaakhoeken en de vorm van de onderkaak
Wanneer de kaakcontour onvoldoende ontwikkeld is
Weinig uitgesproken kaakhoeken kunnen in bepaalde gevallen worden behandeld door de onderkaakcontour plaatselijk te vergroten. Custom PEEK-implantaten zijn hiervoor onderzocht met behulp van driedimensionale CAD/CAM-planning. [3] [4]
In één onderzoek kregen zes patiënten in totaal zeven custom PEEK-implantaten voor plaatselijke contourafwijkingen van de onderkaak. Het ging om drie gevallen waarbij de kin onvoldoende ontwikkeld was en vier gevallen waarbij de kaakhoek werd gecorrigeerd. [4]
Een custom ontwerp kan vooral nuttig zijn wanneer de gewenste verandering zich op een specifiek deel van de onderkaak bevindt of wanneer een vloeiende overgang tussen verschillende delen van de kaak nodig is. Eerst moet echter duidelijk worden vastgesteld waar het anatomische tekort precies zit en hoeveel vergroting nodig is. [3] [4] [8]
Onvoldoende projectie van de kin
Wanneer de kin structureel meer projectie nodig heeft
Een terugliggende of weinig geprojecteerde kin kan eveneens aanleiding zijn om een custom implantaat te overwegen. In onderzoek naar PEEK-implantaten zijn zowel kin- als kaakhoekcorrecties beschreven waarbij het implantaat op basis van de individuele anatomie werd ontworpen. [4]
Het voordeel van een custom ontwerp is dat de vorm van het implantaat kan worden aangepast aan de bestaande kin, in plaats van dat er gebruik wordt gemaakt van een vooraf bepaalde standaardvorm. In sommige onderzoeken werd bij het ontwerp ook een simulatie van het zachte weefsel gebruikt. [2]
Een implantaat is echter niet automatisch de juiste behandeling voor iedere terugliggende kin. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen een relatief geïsoleerd tekort van de kin en een verder terugliggende onderkaak of andere skeletale afwijking.
In sommige situaties kunnen een genioplastiek, een orthognathische operatie of andere behandelingen geschikter zijn. De verhouding tussen de kin en de rest van het gezicht speelt bij die beoordeling een belangrijke rol. [10] [11]
Gezichtsasymmetrie
Wanneer beide gezichtshelften van elkaar verschillen
Gezichtsasymmetrie kan een reden zijn om voor een custom ontwerp te kiezen. Het implantaat kan dan worden aangepast aan de werkelijke anatomie van beide gezichtshelften, in plaats van uit te gaan van één symmetrische standaardvorm.
In de literatuur over custom gezichtsimplantaten worden toepassingen beschreven voor gezichtsafwijkingen en resterende asymmetrieën. Ook binnen algemene richtlijnen voor gezichtsimplantaten wordt asymmetrie genoemd als een mogelijke indicatie voor behandeling met implantaten. [5] [7] [8]
Het doel hoeft daarbij niet te zijn om beide gezichtshelften mathematisch identiek te maken. De chirurg moet eerst vaststellen waardoor de asymmetrie ontstaat en welk onderdeel daarvan met een implantaat kan worden gecorrigeerd. [8]
Een vlak middengezicht of weinig ontwikkelde jukbeenderen
Tekorten van de jukbeenderen en het gebied naast de neus
Custom PEEK-implantaten zijn ook beschreven voor de jukbeenderen en andere delen van het middengezicht.
Een gepubliceerd esthetisch geval betrof een patiënt met onvoldoende ontwikkelde jukbeenderen die eerder drie operaties met siliconenimplantaten had ondergaan. De patiënt bleef ontevreden over de symmetrie en kon de rand van het implantaat voelen. Bij de revisie werden op basis van driedimensionale CT-beelden custom PEEK-implantaten ontworpen en aan het bot bevestigd. [5]
Ook voor paranasale tekorten – onvoldoende projectie van het gebied naast de neus – zijn custom PEEK-implantaten onderzocht. In een dergelijke studie werden zowel de implantaten als chirurgische hulpmiddelen ontworpen met behulp van CT-gebaseerde computerplanning. Na de operatie werd met CBCT beoordeeld hoe de implantaten waren geplaatst. [6]
Bij weinig ontwikkelde jukbeenderen of andere tekorten van het middengezicht moet de chirurg eerst de onderliggende botstructuur en het gewenste contour beoordelen. Het gekozen implantaatmateriaal is slechts één onderdeel van die beslissing. [1] [5] [6] [8]
Ontevredenheid over een eerder gezichtsimplantaat
Wanneer bij een revisie een ander contour nodig is
Een eerdere operatie met een gezichtsimplantaat betekent niet automatisch dat iemand niet meer in aanmerking komt voor een custom PEEK-implantaat.
Er is bijvoorbeeld een esthetisch geval gepubliceerd waarbij custom PEEK-implantaten voor de jukbeenderen werden gebruikt nadat de patiënt eerder drie operaties met siliconenimplantaten had ondergaan. [5]
Belangrijk is waarom iemand ontevreden is over het eerdere resultaat. Het probleem kan liggen in de vorm of positie van het implantaat, de symmetrie, het uiteindelijke contour of de manier waarop het implantaat aansluit op de onderliggende botstructuur.
Een custom implantaat kan worden overwogen wanneer de chirurg vaststelt dat een nieuwe behandeling met implantaten medisch en anatomisch passend is. [5] [8]
Bij revisiechirurgie moet bovendien rekening worden gehouden met veranderingen die door eerdere operaties zijn ontstaan. Custom planning neemt niet weg dat de toestand van het zachte weefsel, littekenvorming en andere gevolgen van eerdere ingrepen zorgvuldig moeten worden beoordeeld. [8]
Wat moet de chirurg vóór de operatie beoordelen?
Gezondheid, anatomie, verwachtingen en alternatieven
Voordat wordt besloten tot een custom PEEK-implantaat, is een volledige beoordeling nodig. Richtlijnen van de American Academy of Facial Plastic and Reconstructive Surgery noemen onder meer het bespreken van de medische voorgeschiedenis en eerdere operaties, lichamelijk onderzoek, de wensen van de patiënt en de mogelijke risico’s en complicaties van de ingreep.
Daarnaast kunnen factoren zoals de algemene gezondheid, de ontwikkeling van het gezicht, de hoeveelheid bot waarop het implantaat kan rusten, het vermogen om goed te genezen, roken en de aanwezigheid van een actieve infectie van belang zijn.
Voor custom implantaten is bovendien geschikte driedimensionale beeldvorming nodig. In gepubliceerde PEEK-trajecten wordt meestal gebruikgemaakt van CT-beelden van de botstructuur. Sommige systemen combineren dit met virtuele simulaties en computerondersteunde plaatsing van het implantaat. [1] [2] [6] [8]
Of PEEK voor de specifieke situatie geschikt is
PEEK moet niet worden voorgesteld als een automatische verbetering ten opzichte van ieder ander implantaatmateriaal.
De huidige literatuur ondersteunt het gebruik van PEEK voor verschillende craniofaciale toepassingen, maar beschrijft ook beperkingen. Er is op dit moment geen overtuigend bewijs dat één implantaatmateriaal in alle situaties superieur is. [1] [9]
Afhankelijk van de anatomie en de onderliggende oorzaak kan een behandeling bestaan uit PEEK, een ander implantaatmateriaal, een genioplastiek, orthognathische chirurgie of een geheel andere aanpak.
De meest geschikte behandeling hangt af van de anatomie, het behandeldoel, mogelijke risico’s en de medische beoordeling door de chirurg. [9] [10] [11]
Conclusie
Custom PEEK-gezichtsimplantaten kunnen worden besproken wanneer er bijvoorbeeld sprake is van weinig uitgesproken kaakhoeken, onvoldoende kinprojectie, gezichtsasymmetrie, een tekort van de jukbeenderen of het middengezicht, of ontevredenheid over een eerder geplaatst gezichtsimplantaat.
In wetenschappelijke publicaties worden custom PEEK-implantaten beschreven voor verschillende structurele problemen van het gezicht. Een belangrijk aandachtspunt is wel dat een groot deel van het beschikbare onderzoek bestaat uit relatief kleine patiëntengroepen en casusbeschrijvingen, en minder uit grote vergelijkende onderzoeken.
Het hebben van een bepaald contourprobleem betekent daarom op zichzelf niet dat iemand automatisch een geschikte kandidaat is. Een gekwalificeerde chirurg moet het gezicht onderzoeken, relevante beeldvorming beoordelen, mogelijke alternatieven bespreken en bepalen of een custom PEEK-implantaat past bij de specifieke anatomie en het gewenste resultaat.
Facial Nexus kan helpen bij het leggen van contact met een onafhankelijke implantaatontwerper en een gekwalificeerde chirurg.
Veelgestelde vragen
Wie is een goede kandidaat voor custom PEEK-gezichtsimplantaten?
Een custom PEEK-implantaat kan worden overwogen wanneer er sprake is van een structureel of contourprobleem dat met een implantaat kan worden gecorrigeerd. Voorbeelden zijn weinig ontwikkelde kaakhoeken, onvoldoende projectie van de kin, bepaalde vormen van gezichtsasymmetrie en sommige tekorten van het middengezicht.
Of iemand daadwerkelijk geschikt is, hangt onder meer af van de medische voorgeschiedenis, de anatomie, de verwachtingen en mogelijke alternatieve behandelingen.
Kunnen custom PEEK-implantaten helpen bij asymmetrie?
Ja, in geselecteerde gevallen kunnen custom implantaten worden gebruikt om asymmetrie of een verschil tussen beide gezichtshelften te corrigeren. Omdat het implantaat individueel wordt ontworpen, kan rekening worden gehouden met de specifieke anatomie.
De chirurg moet wel eerst vaststellen om welk type asymmetrie het gaat, waardoor deze wordt veroorzaakt en welk deel ervan met een implantaat kan worden gecorrigeerd.
Kunnen PEEK-implantaten worden gebruikt na een eerder gezichtsimplantaat?
In bepaalde revisiesituaties kan dat worden overwogen. Er is bijvoorbeeld een esthetische casus gepubliceerd waarbij custom PEEK-implantaten werden geplaatst nadat een patiënt eerder drie operaties met siliconenimplantaten van de jukbeenderen had ondergaan.
Of zo’n revisie geschikt is, hangt af van de anatomie, de veranderingen die eerdere operaties hebben veroorzaakt en de reden waarom een nieuwe behandeling wordt overwogen.
Is PEEK beter dan andere materialen voor gezichtsimplantaten?
Op basis van het huidige wetenschappelijke bewijs kan niet worden gesteld dat PEEK in alle situaties beter is dan andere implantaatmaterialen.
PEEK heeft bruikbare mechanische eigenschappen en voordelen bij medische beeldvorming, maar de keuze voor een materiaal moet worden afgestemd op de locatie, anatomie en medische situatie van de patiënt.
References
- Kauke-Navarro M, Knoedler L, Knoedler S, Deniz C, Stucki L, Safi AF. Balancing beauty and science: a review of facial implant materials in craniofacial surgery. Front Surg. 2024;11:1348140. doi:10.3389/fsurg.2024.1348140.[↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Guevara-Rojas G, Figl M, Schicho K, Seemann R, Traxler H, Vacariu A, et al. Patient-specific polyetheretherketone facial implants in a computer-aided planning workflow. J Oral Maxillofac Surg. 2014;72(9):1801-1812. doi:10.1016/j.joms.2014.02.013.[↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Olate S, Uribe F, Huentequeo-Molina C, Goulart DR, Sigua-Rodriguez EA, Alister JP. Mandibular angle contouring using porous polyethylene stock or PEEK-based patient specific implants. A critical analysis. J Craniofac Surg. 2021;32(1):242-246. doi:10.1097/SCS.0000000000006926.[↩][↩][↩]
- Atef M, Mounir M, Shawky M, Mounir S, Gibaly A. Polyetheretherketone patient-specific implants for the reconstruction of two different mandibular contour deformities. Oral Maxillofac Surg. 2022;26(2):299-309. doi:10.1007/s10006-021-00984-6.[↩][↩][↩][↩][↩]
- Narciso R, Basile E, Bottini DJ, Cervelli V. PEEK implants: an innovative solution for facial aesthetic surgery. Case Rep Surg. 2021;2021:5518433. doi:10.1155/2021/5518433.[↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Zhang J, Li D, Liu Y, Zhang Z, Fan Y, Shi J, et al. Application of patient-specific PEEK implant for aesthetic considerations in paranasal augmentation. J Craniofac Surg. 2022;33(8). doi:10.1097/SCS.0000000000008824.[↩][↩][↩][↩]
- Saponaro G, Todaro M, Barbera G, Scivoletto G, Foresta E, Gasparini G, et al. Patient-specific facial implants in polyetheretherketone and their stability: a preliminary study. Ann Plast Surg. 2023;90(6):564-567. doi:10.1097/SAP.0000000000003527.[↩][↩]
- Saponaro G, Paolantonio C, Barbera G, Foresta E, Gasparini G, Moro A. Our problems and observations in 3D facial implant planning. Maxillofac Plast Reconstr Surg. 2022;44(1):32. doi:10.1186/s40902-022-00362-6.[↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩][↩]
- Steengaard RK, Ørholt M, Herly M, Vester-Glowinski PV, Kofod T. Complications after patient-specific implants for facial contouring and augmentation: a systematic review and meta-analysis. Plast Reconstr Surg Glob Open. 2026;14(7). doi:10.1097/GOX.0000000000007911.[↩][↩][↩]
- Rosen HM. Aesthetic guidelines in genioplasty: the role of facial disproportion. Plast Reconstr Surg. 1995;95(3):463-469. doi:10.1097/00006534-199503000-00004.[↩][↩]
- Arroyo HH, Olivetti IP, Lima LFR, Jurado JRP. Clinical evaluation for chin augmentation: literature review and algorithm proposal. Braz J Otorhinolaryngol. 2016;82(5):596-601. doi:10.1016/j.bjorl.2015.09.009.[↩][↩]
